„მშვიდობიანი დემონსტრანტების დაკავება ავტორიტარული მმართველობისთვის დამახასიათებელი რეპრესიული პრაქტიკაა“ - DRI

27.07.26 10:17
„მშვიდობიანი დემონსტრანტების დაკავება ავტორიტარული მმართველობისთვის დამახასიათებელი რეპრესიული პრაქტიკაა“ - DRI

თბილისის საკრებულოსთან აქტივისტების დაკავებას დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი ეხმიანება და აცხადებს, რომ მშვიდობიანი დემონსტრანტების ძალის გამოყენებითა და სამართლებრივი საფუძვლის განმარტების გარეშე დაკავება ავტორიტარული მმართველობისთვის დამახასიათებელი რეპრესიული პრაქტიკის გაგრძელებაა. ორგანიზაცია მიიჩნევს, რომ სამართალდამცავების მიზანი არა მართლწესრიგის დაცვა, არამედ კრიტიკული აზრის ჩახშობაა. 

დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტის შეფასებით, თბილისის საკრებულოსთან მშვიდობიანი პროტესტის მონაწილეთა ძალის გამოყენებითა და ყოველგვარი განმარტების გარეშე დაკავება წარმოადგენს ავტორიტარული მმართველობისთვის დამახასიათებელი რეპრესიული პრაქტიკის გაგრძელებას, სადაც სახელმწიფო ძალაუფლება მოქალაქეთა ფუნდამენტური უფლებების გაუქმების ინსტრუმენტად გამოიყენება.

26 ივლისს, დაახლოებით, 22:30 საათზე, პოლიციამ საკრებულოს შენობასთან ბანერისა და ბიძინა ივანიშვილის მისამართით გაკეთებული შეძახილების გამო 10-ზე მეტი პირი დააკავა. აღნიშნიშნულ ფაქტს წინ უსწრებდა თორნიკე თოხშუას დაკავება, რომელიც მდუმარედ იდგა ბანერით ხელში. გავრცელებული ვიდეო-კადრებიდან ჩანს, რომ არც ერთ შემთხვევაში, დაკავების საფუძველი არ არსებობდა. ამასთან, დაკავების დროს ისმოდა მოქალაქეთა შეძახილები, რომელი მუხლით და რა სამართლებრივი საფუძვლით აკავებდნენ აქციის მონაწილეებს, რაზეც სამართალდამცავები დუმილით პასუხობდნენ.

მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ადმინისტრაციული დაკავების დროს დამკავებელი ვალდებულია დაკავებულს დაკავებისთანავე გასაგები ფორმით განუმარტოს, მათ შორის, მის მიერ ჩადენილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, დაკავების საფუძველი და უფლება ადვოკატზე.

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკის თანახმად (Novikova and Others v. Russia; Peradze and Others v. Georgia), მშვიდობიანი პროტესტის მონაწილეთა დაკავება მხოლოდ გამოხატვის ფორმის, ბანერის ან შეძახილების გამო წარმოადგენს გამოხატვისა და შეკრების თავისუფლებაში უკიდურეს ჩარევას, რომელიც დასაშვებია მხოლოდ მკაცრად განსაზღვრულ, ლეგიტიმური მიზნით განპირობებულ და პროპორციულ შემთხვევებში. სასამართლომ საქმეში ფერაძე და სხვები საქართველოს წინააღმდეგ განსაკუთრებით აღნიშნა, რომ პროტესტის მონაწილეთა დაკავება მხოლოდ ბანერზე დატანილი ან აქციის ფარგლებში გამოყენებული შეურაცხმყოფელი ლოზუნგის გამო, ძალადობის ან საზოგადოებრივი წესრიგის რეალური საფრთხის არარსებობის პირობებში, არ შეესაბამება დემოკრატიული საზოგადოების მოთხოვნებს.

ორგანიზაციის შეფასებით, სამართალდამცავთა მხრიდან პროტესტის მონაწილეთა დაკავების მიზანი არა მართლწესრიგის უზრუნველყოფა, არამედ კრიტიკული აზრის საბოლოოდ ჩახშობაა. ბოლო წლებში, მსგავსი მეთოდების გამოყენება მანკიერ პრაქტიკად ჩამოყალიბდა, რაც განსაკუთრებით საგანგაშოა მიტაცებული სახელმწიფო ინსტიტუტების პირობებშია, - ნათქვამია განცხადებაში. 

თბილისის საკრებულოსთან, თორნიკე თოშხუას მხარდასაჭერი აქციის მიმდინარეობისას, პოლიციამ კიდევ 10 პირი დააკავა. შსს-ს ინფორმაციით, ისინი საჯარო სივრცეში შეურაცხმყოფელი ბანერების გამოფენის, შეურაცხმყოფელი შეძახილებისა და სამართალდამცველების მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობის გამო, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე და 173-ე მუხლებით არიან დაკავებული. მანამდე, იმავე ტერიტორიაზე, ბანერის გაშლის გამო ადმინისტრაციული წესით დააკავეს აქციების აქტიური მონაწილე თორნიკე თოშხუაც. 

მსგავსი სიახლეები