სტრასბურგის  ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეზე „ნადაშვილი საქართველოს წინააღმდეგ“, საქართველოს კონვენციის დარღვევა დაუდგინა - საუბარია COVID-19-ის პანდემიის პერიოდში,  ბათუმის სასამართლოში  დაწყებულ სამოქალაქო დავას, რომელიც  ხუთი წლის განმავლობაში ჭიანურდებოდა. 

ECHR ადგენს, რომ სახელმწიფოს მხრიდან კონვენციის მე-6 მუხლის (სამართლიანი სასამართლო განხილვის უფლება გონივრულ ვადაში) დაირღვა. 

საქმის მასალების მიხედვით, მომჩივანი, ირინე ნადაშვილი თურქეთიდან დაბრუნების შემდეგ, კოვიდ-რეგულაციების ფარგლებში, სპეციალურ საკარანტინე სასტუმროში მოათავსეს.

საქართველოს მოქალაქე აღნიშნავდა, რომ მეორე დღეს, ცხვირიდან PCR ტესტის აღებაზე სავარაუდო უარის გამო, პოლიციამ იგი ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში გადაიყვანა.

ნადაშვილი სარჩელში აღნიშნავდა, რომ  ის ერთ ოთახში გამოკეტეს და გარე სამყაროსთან კონტაქტი შეუზღუდეს [ჩამოერთვა მობილური ტელეფონი].

ქალი ამტკიცებს, რომ მას, მისი ნების საწინააღმდეგოდ, ჩაუტარდა ტესტირება და ასევე აიძულეს, ფსიქოტროპული მედიკამენტების მიღება.

ირკვევა, რომ 2021 წლის 12 აპრილს ირინე ნადაშვილმა ჯანდაცვის სამინისტროს წინააღმდეგ ბათუმის საქალაქო სასამართლოში სამოქალაქო სარჩელი შეიტანა და ზიანისთვის 25 000 ევროს ითხოვდა, თუმცა სხდომა არაერთხელ გადაიდო.

სარჩელის შეტანიდან თითქმის ხუთი წლის შემდეგ, 2025 წლის ნოემბერში, მოსამართლემ მოსამზადებელი სხდომა 2026 წლის 23 თებერვლისთვის ჩანიშნა.

ევროპულმა სასამართლომ ერთხმად დაადგინა, რომ დაირღვა მომჩივნის უფლება საქმის გონივრულ ვადაში განხილვაზე. სახელმწიფო ვალდებულია სამი თვის ვადაში მომჩივანს მორალური ზიანის ანაზღაურების სახით 1 500 ევრო გადაუხადოს.

დეტალურად რას ედავებოდა ჯანდაცვის სამინისტროს საქართველოს მოქალაქ: 

• 2020 წლის 9 აგვისტოს, თურქეთიდან საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, განმცხადებელი მოათავსეს კარანტინში სპეციალურ სასტუმროში - ღონისძიება, რომელიც COVID-19 პანდემიის კონტექსტში იქნა დაწესებული. 2020 წლის 10 აგვისტოს, ცხვირის პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის (PCR) ტესტის ჩატარების სავარაუდო უარის გათვალისწინებით, პოლიციამ იგი ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში გადაიყვანა. განმცხადებელი ამტკიცებდა, რომ საავადმყოფოში ყოფნისას იგი ერთ ოთახში იყო გამოკეტილი, ჩამოართვეს პირადი ნივთები (მათ შორის მობილური ტელეფონი) და ხელი შეუშალეს გარე სამყაროსთან კომუნიკაციაში. მან ასევე განაცხადა, რომ მას იძულებით ჩაუტარდა ცხვირის PCR ტესტი და აიძულეს გარკვეული ფსიქოტროპული მედიკამენტების მიღება.
• პოლიციასა და საავადმყოფოში, სხვა ორგანოებთან ერთად, მრავალი საჩივრის შეტანის შემდეგ, 2021 წლის 12 აპრილს განმცხადებელმა სამოქალაქო სარჩელი შეიტანა ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს წინააღმდეგ, რომლითაც მოითხოვა კომპენსაცია იმის გამო, რაც მან უკანონო დაკავებასა და ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში არაადამიანურ და დამამცირებელ მოპყრობად შეაფასა. განმცხადებელმა ასევე წარადგინა ორი პროცედურული მოთხოვნა: პირველი, აჭარის საქალაქო სასამართლოს მოეთხოვა ფსიქიატრიული საავადმყოფოდან შესაბამისი ვიდეოჩანაწერების ამოღება; და მეორე, მიეღო ინფორმაცია სხვადასხვა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ორგანოებს შორის წერილობითი კომუნიკაციების შესახებ, რომლებიც ეხებოდა თურქეთიდან დაბრუნების შემდეგ მისი იზოლაციის ღონისძიებებს.
• 2021 წლის 19 აპრილს განმცხადებელს ტელეფონით აცნობეს, რომ მისი სამოქალაქო სარჩელი განსახილველად იქნა მიღებული. იმავე დღეს აჭარის საქალაქო სასამართლომ დააკმაყოფილა განმცხადებლის მოთხოვნა ვიდეომტკიცებულებების ამოღებასთან დაკავშირებით და უარყო მეორე მოთხოვნა. 2021 წლის 29 აპრილს სასამართლოს აცნობეს, რომ ჩანაწერები არ იყო დაარქივებული და შესაბამისად, მიუწვდომელი იყო.
• 2021 წლის 27 მაისს სამინისტრომ წარმოადგინა თავისი პოზიცია განმცხადებლის მოთხოვნაზე საპასუხოდ.
• 2021 წლის 20 ივლისს განმცხადებელმა კიდევ ერთი შუამდგომლობა შეიტანა, რომლითაც სასამართლოში რამდენიმე მოწმის დაკითხვას ითხოვდა.
• საქმის განსახილველად დანიშნული მოსამართლის სხვა სასამართლოში გადაყვანის შემდეგ, 2022 წლის 17 მარტს საქმე ახალ მოსამართლეს გადაეცა. 2022 წლის 28 მარტს საქმე კვლავ ხელახლა გადაეცა.
• 2025 წლის 17 ნოემბერს საქმის განსახილველმა მოსამართლემ მოსამზადებელი სხდომა 2026 წლის 23 თებერვალს დანიშნა.
• საქმის მასალების თანახმად, სამოქალაქო სამართალწარმოება ბაღათურის საქალაქო სასამართლოში ჯერ კიდევ მიმდინარეობს.