საქართველოში მომიტინგეების, ჟურნალისტებისა და ოპოზიციის წარმომადგენლების თვითნებური დაკავება და უსამართლო სასამართლო პრაქტიკა კვლავ ფართოდ გავრცელებულია. ამის შესახებ საერთაშორისო ორგანიზაცია Amnesty International წერს.

ანგარიშის მიხედვით, მოქალაქეები ხშირად აკავებდნენ მხოლოდ საპროტესტო აქციებში მონაწილეობის გამო — მათ შორის საკუთარ სახლებში, სამუშაო ადგილებზე ან ქუჩაში.

დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ სასამართლოები ხშირად უარს ამბობდნენ გირაოს გამოყენებაზე სათანადო საფუძვლის გარეშე, ხოლო არაერთი საქმე აღინიშნებოდა პროცედურული დარღვევებითა და პროკურატურის მიკერძოებით.

„ცნობილი ჟურნალისტი მზია ამაღლობელი ორჯერ დააკავეს 11 იანვარს ბათუმში გამართული საპროტესტო აქციის დროს, თავდაპირველად მხოლოდ საპროტესტო სტიკერის გაკვრისთვის. გათავისუფლების შემდეგ იგი ხელახლა დააკავეს სისხლის სამართლის ბრალდებით ბათუმში პოლიციის უფროსისთვის სილის გაწვნისთვის. მას უარი ეთქვა გირაოს შეფარდებაზე სწრაფი მოსმენის შედეგად, რასაც მოჰყვა უსამართლო სასამართლო პროცესი. 5 აგვისტოს მას ორი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა პატიმრობაში მკვეთრად გაუარესდა. იანვარში მომიტინგეებს, ომარ ოკრიბელაშვილს და საბა მეფარიშვილს, 30-თვიანი თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯათ პოლიციის ბარიერების დაზიანებისთვის. სასჯელები მოჰყვა წინასწარ პატიმრობაში რამდენიმე თვიან ყოფნას სადაც, მათი თქმით, არასათანადო მოპყრობის მსხვერპლი იყვნენ. ისინი 14 ნოემბერს გაათავისუფლეს საპროცესო შეთანხმების შემდეგ. 19 წლის საბა ჯიქიას ივლისში ოთხ წელზე მეტი ხნით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა საპროტესტო აქციის დროს პოლიციელზე თავდასხმისთვის. სასამართლო პროცესზე სამართლიანი სასამართლო პროცესის შესახებ შეშფოთება წამოიჭრა, მათ შორის სადავო ვიდეოჩანაწერების გამოყენება და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცედურების გამოუყენებლობა, რომლებიც, ჩვეულებრივ, საქართველოში 19 წლის მოზარდებზე ვრცელდება. ცხრამეტი მომიტინგე, მათ შორის მსახიობი ანდრო ჭიჭინაძე, სექტემბერში, უსამართლო სასამართლო პროცესის შემდეგ, ორ ან ორნახევარი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. ისინი პოლიტიკურად მოტივირებული ბრალდებით გაასამართლეს 2024 წლის ბოლოს პროევროპული საპროტესტო აქციების დროს „ჯგუფურ ძალადობაში“ მონაწილეობის ბრალდებით. ივნისიდან ნოემბრამდე რვა ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი თვითნებურად დააკავეს და დააპატიმრეს საპარლამენტო კომისიასთან თანამშრომლობაზე უარის თქმის შემდეგ, რომლის ლეგიტიმურობა და მიუკერძოებლობა ფართოდ კითხვის ნიშნის ქვეშ იყო“, - აღნიშნულია ანგარიშში.

ანგარიში ასევე მიუთითებს, რომ სამოქალაქო საზოგადოება, დამოუკიდებელი მედია და ოპოზიციური პარტიები რეპრესიული კანონებისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის სამიზნეებად იქცნენ.

„საქართველოში სამოქალაქო საზოგადოების ჯგუფები, დამოუკიდებელი მედია ოპოზიციური პარტიები და პოლიტიკოსები სამიზნედ იქცნენ რეპრესიული კანონმდებლობის, პოლიტიკურად მოტივირებული სისხლისსამართლებრივი დევნისა და ადმინისტრაციული პროცედურების გამოყენებით. 2024 წლის „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონის თანახმად, ხელისუფლებამ დამოუკიდებელი სამოქალაქო საზოგადოების ჯგუფები ინვაზიურ შემოწმებებსა და სისხლის სამართლის გამოძიებებს დაუქვემდებარა. ასეთ ჯგუფებს, რომლებიც უცხოურ დაფინანსებას იღებდნენ და ბუნდოვნად განსაზღვრულ „პოლიტიკურ საქმიანობაში“ იყვნენ ჩართულნი, სასჯელი დაემუქრათ. აგვისტოში ხელისუფლებამ შვიდი არასამთავრობო ორგანიზაციის საბანკო ანგარიშები გაყინა იმ ბრალდებით, რომ ისინი 2024 წელს მომიტინგეებისთვის სამედიცინო მასალების, დამცავი აღჭურვილობის, იურიდიული დახმარებისა და სხვა სახის მხარდაჭერის მიწოდებით დივერსიაში მონაწილეობდნენ. რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაციის ლიდერი არაერთხელ დაიბარეს დაკითხვაზე. ოქტომბერში „ქართულმა ოცნებამ“ კონსტიტუციური სარჩელი შეიტანა სამი ოპოზიციური პარტიის - „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“, „კოალიცია ცვლილებებისთვის“ და „ლელო/ძლიერი საქართველოს“ - აკრძალვის მოთხოვნით, ბრალი დასდო რა მათ კონსტიტუციური წესრიგის დამხობის, საპროტესტო აქციების წაქეზებისა და ტერიტორიული მთლიანობის შელახვის მცდელობაში“, - აღნიშნულია ანგარიშში.

ანგარიშში ცალკე ხაზგასმულია ქალი მომიტინგეების მიმართ ძალადობის შემთხვევებიც.

„ქალი მომიტინგეები სულ უფრო ხშირად ხდებოდნენ გენდერული ძალადობის სამიზნე, მათ შორის სექსისტური შეურაცხყოფის, სექსუალური ძალადობის მუქარისა და დამამცირებელი სრული გაშიშვლებით ჩხრეკის. მიუხედავად ხელისუფლების მიერ ივნისში გაცემული დაპირებისა, რომ სხეულის სრული ჩხრეკის პრაქტიკა შეწყდებოდა, ცნობები ასეთი ძალადობის შესახებ ისევ ვრცელდებოდა. მაღალი თანამდებობის პირების მხრიდან მიზოგინიური და სექსისტური რიტორიკა კვლავ ახალისებდა დემონსტრანტი ქალების მიმართ ძალადობას. ოპოზიციის ლიდერი ელენე ხოშტარია 28 მარტს პარლამენტის წინ მშვიდობიანი პროტესტის ჩატარების გამო დააკავეს. მან განაცხადა, რომ დაკავების დროს ძალადობრივად გააკავეს, გახადეს, აიძულეს შიშველი წოლა და არ მისცეს მისი მდგომარეობისთვის საჭირო მედიკამენტები. აქტივისტი კრისტინა ბოტკოველი აიძულეს გაშიშვლებულიყო 1-ელ თებერვალს მის სახლში პოლიციის თვითნებური რეიდის დროს, რამაც პანიკური შეტევა გამოიწვია და სასწრაფო დახმარება დასჭირდა“, - აღნიშნულია დოკუმენტში.