ვწუხვართ, რომ პარლამენტი არ დაელოდა ჩვენს მოსაზრებას კანონის მიღებამდე - ვენეციის კომისია
"კომისია წუხს, რომ საქართველოს პარლამენტი არ დაელოდა მის მოსაზრებას კანონის მიღებამდე, მიუხედავად საპარლამენტო ასამბლეის პრეზიდენტისა და ევროპის საბჭოს გენერალური მდივნის მოწოდებისა," - ამის შესახებ ვენეციის კომისიის პრესრელიზშია საუბარი.
განცხადებაში ვენეციის კომისია აღნიშნავს, რომ "ოცნების" კანონი იმ სახით, რა ფორმითაც ახლაა მიღებული, უნდა გაუქმდეს, რადგან არაერთი ფუნდამენტური ხარვეზი გამოიკვეთა.
დღეს გამოქვეყნებულ გადაუდებელ მოსაზრებაში, ევროპის საბჭოს ვენეციის კომისია მტკიცე რეკომენდაციას იძლევა, გააუქმოს საქართველოს კანონი „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ მისი ამჟამინდელი ფორმით, რადგან მისი ფუნდამენტური ხარვეზები გამოიწვევს მნიშვნელოვან უარყოფით შედეგებს გაერთიანებისა და გამოხატვის თავისუფლებაზე, პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის უფლებებზე, საზოგადოებრივ საქმეებში მონაწილეობის უფლება და ასევე დისკრიმინაციის აკრძალვა.
ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის მოთხოვნის შემდეგ, ვენეციის კომისიამ კანონი გადაუდებელი პროცედურებით შეაფასა. კომისია წუხს, რომ საქართველოს პარლამენტი არ დაელოდა მის აზრს კანონის მიღებამდე, მიუხედავად საპარლამენტო ასამბლეის პრეზიდენტისა და ევროპის საბჭოს გენერალური მდივნის მოწოდებისა.
მოსაზრება აანალიზებს კანონის შესაბამისობას მოქმედ საერთაშორისო და ევროპულ სტანდარტებთან. იგი ასკვნის, რომ კანონით დადგენილი შეზღუდვები გამოხატვის თავისუფლების, გაერთიანების თავისუფლებისა და პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობასთან შეუთავსებელია ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციისა და სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების საერთაშორისო პაქტით განსაზღვრულ მკაცრ ტესტთან. აკმაყოფილებდეს დემოკრატიულ საზოგადოებაში კანონიერების, ლეგიტიმურობის, აუცილებლობისა და პროპორციულობის მოთხოვნებს, აგრეთვე დისკრიმინაციის აკრძალვის პრინციპს.
კანონს, თითქოსდა გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად, აქვს ობიექტური ეფექტი, რისკავს იმ ასოციაციებისა და მედიის სტიგმატიზაციას, გაჩუმებას და საბოლოოდ აღმოფხვრას, რომლებიც თავიანთი სახსრების თუნდაც მცირე ნაწილს უცხოეთიდან იღებენ. იქმნება დიდი რისკი იმისა, რომ ზემოქმედების ქვეშ მოექცნენ ასოციაციები და მედია ისეთები, რომლებიც აკრიტიკებენ მთავრობას, ასე რომ, მათი მოხსნა უარყოფითად იმოქმედებს ღია, ინფორმირებულ საჯარო დებატებზე, პლურალიზმსა და დემოკრატიაზე.
ვენეციის კომისია კატეგორიულად ურჩევს საქართველოს ხელისუფლებას უარი თქვას რეგისტრაციის, მოხსენებისა და საჯარო ინფორმაციის გავრცელების სპეციალურ რეჟიმზე - სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებისთვის, ონლაინ მედიისთვის და მაუწყებლებისთვის, რომლებიც იღებენ უცხოურ მხარდაჭერას, მათ შორის ადმინისტრაციულ სანქციებს. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობა უკვე შეიცავს დებულებებს, რომლებიც კანონით დაინტერესებულ ორგანიზაციებს ავალდებულებს დარეგისტრირდნენ და მოაწერონ ანგარიში, მათ შორის მათი დაფინანსების წყაროების შესახებ, არ არის მოცემული დამაჯერებელი ახსნა იმის შესახებ, თუ რატომ იქნება არასაკმარისი არსებული ვალდებულებები გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად.
იმ შემთხვევაში, თუ არსებული დებულებები არასაკმარისი აღმოჩნდა, საქართველოს ხელისუფლებამ უნდა განიხილოს არსებული კანონების ცვლილება ევროპულ და საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობაში. კერძოდ, უცხო ქვეყნების სახელით რეალური წარმომადგენლობითი (ლობისტური) საქმიანობა შეიძლება დარეგულირდეს ევროპული სტანდარტების შესაბამისად, თუ არსებული კანონმდებლობა არაადეკვატური იქნება.
გარდა ამისა, ვენეციის კომისია წუხს, რომ ეს კანონი, რომელიც არის ადამიანის უფლებების მიმართ მგრძნობიარე, მაგრამ ასევე ძალზე საკამათო ქართულ საზოგადოებაში, რაც ცხადყოფს ქვეყანაში მასიური რეაქციების გამო, მიღებულ იქნა პროცედურაში, რომელიც არ ტოვებდა ადგილს ჭეშმარიტი განხილვისა და მნიშვნელოვანი კონსულტაციებისთვის. ქართველი ხალხის დიდი ნაწილის საზრუნავის ღიად უგულებელყოფით, საქმის წარმოების ეს წესი არ აკმაყოფილებს დემოკრატიული კანონშემოქმედების ევროპულ მოთხოვნებს, ასკვნის ვენეციის კომისია," - წერია განცხადებაში.
ვენეციის კომისია ხელისუფლებას კატეგორიულად ურჩევს, რომ რუსული კანონი გააუქმოს - ამის შესახებ ვენეციის კომისიის დასკვნაშია ნათქვამი.
დასკვნა რამდენიმე წუთის წინ გამოქვეყნდა, სადაც საუბარია, რომ კანონი მნიშვნელოვან პრობლემას უქმნის ადამიანის ფუნდამენტურ უფლებებს, გამოხატვის თავისუფლებას და პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობას.
ვენეციის კომისიას "ქართულ ოცნებაში" პასუხობენ - მმართველი გუნდის დეპუტატმა სალომე ქურასბედიანმა პარტიის ოფისში გამართულ საგანგებო ბრიფინგზე ვენეციის კომისია გააკრიტიკა.